Beatmatch nasıl yapılır? Kulakla tempo eşleme, adım adım

Beatmatch nedir?

Beatmatch, çalan parçanın (diyelim A deck'i) temposuna ikinci parçayı (B deck'i) uydurup, iki parçanın kick'lerinin aynı anda vurmasını sağlamaktır. Bunun iki bileşeni vardır:

• Tempo (BPM): İki parçanın dakikadaki vuruş sayısı aynı olmalı. Tempolar farklıysa vuruşlar zamanla birbirinden uzaklaşır.
• Faz: Tempo aynı olsa bile vuruşlar aynı anda düşmeyebilir. B'nin vuruşu A'nınkinden biraz önce ya da sonra geliyorsa, faz kaymıştır.

Sitemizdeki beatmatch denemesinde bunu tarayıcında deneyebilirsin: B deck'inin temposunu A'ya eşlediğinde vuruşların hizalandığını görürsün.

Sync varken neden kulakla öğrenmeli?

Sync, yazılımın parçaların BPM'ini analiz edip tempoyu otomatik eşlemesidir. Kullanışlıdır, ama:

• BPM analizi her zaman doğru değildir; tempo dalgalanan, canlı kaydedilmiş ya da karmaşık ritimli parçalarda hata yapabilir.
• Bazı kulüp kurulumlarında player'lar arasında sync bağlantısı olmayabilir ya da güvenilir çalışmayabilir.
• Sync tempoyu eşler, ama geçişin ne zaman yapılacağını, EQ'nun nasıl kullanılacağını sana söylemez.

Kulakla beatmatch yapabilen bir DJ, sync'i bir araç olarak kullanır; ona bağımlı kalmaz.

Hazırlık

• Başlangıç için tempoları birbirine yakın, net kick'li iki parça seç (örneğin 122 ve 125 BPM'lik iki house parçası).
• Player ya da yazılımda "key lock" (master tempo) açıksa, tempo değişince parçanın tonu değişmez. Öğrenirken açık bırakmak daha rahattır.
• Pitch aralığını ±%8 gibi standart bir aralıkta tut; çok geniş aralıklarda küçük ayar yapmak zorlaşır.

Adım adım beatmatch

1. A çalıyor. A deck'i salona açık, sen kulaklıktan B'yi hazırlıyorsun.
2. B'nin ilk vuruşunu bul. B'yi kulaklıkta dinleyip ilk güçlü kick'i (downbeat) bul ve cue noktasını tam oraya koy.
3. Doğru anda başlat. A'nın bir ölçü başında, yani "BİR" vuruşunda B'yi başlat.
4. Dinle. Kulaklıkta B'yi, hoparlörde A'yı duyarken kick'leri karşılaştır. Tek bir "güm" mü duyuyorsun, yoksa "güm-güm" diye dörtnala giden iki ses mi?
5. Hangisi hızlı? B'nin kick'i A'dan önce geliyorsa B hızlıdır; pitch fader'ı biraz yavaşlat. Sonra geliyorsa hızlandır. Ayarları küçük adımlarla yap.
6. Fazı düzelt. Tempo yakınken vuruşlar hâlâ kaymışsa, jog wheel'in kenarını hafifçe iterek ya da geri tutarak (nudge) B'yi A'nın vuruşuna oturt.
7. Bekle ve doğrula. 16–32 vuruş boyunca kick'ler birlikte kalıyorsa tempo tutmuştur. Kayma başlarsa 5. adıma dön.
8. Sesi aç. Eşleme tuttuğunda, bir cümle başında B'nin kanalını EQ'yu kontrol ederek yavaşça salona aç.

Kulaklık tekniği

Yaygın yöntem, kulaklığın bir tarafını kulağına takıp diğer kulağınla salondaki (ya da monitördeki) sesi dinlemektir. Böylece beynin iki kaynağı aynı anda karşılaştırır. Mixer'daki "cue mix" düğmesiyle kulaklıkta yalnızca B'yi ya da A ile B'nin karışımını dinleyebilirsin.

Monitör sesini çok yüksek açma. Hem kulağını yorar, hem de hoparlörün sesi sana küçük bir gecikmeyle ulaşacağı için vuruşları yanlış değerlendirmene yol açabilir.

Sık yapılan hatalar

• Pitch'i büyük adımlarla oynatmak: Doğru tempoyu ıskalayıp sürekli bir ileri bir geri gidersin. Küçük adımlar kullan.
• Ekrana bakmak: Dalga formları yardımcıdır, ama kulak eğitimini geciktirir. Pratikte ekranı bir süre kapatmayı dene.
• Yanlış vuruştan başlatmak: B'yi ölçünün ortasında başlatmak, tempo doğru olsa bile cümleleri kaydırır.
• Basları aynı anda açık bırakmak: Eşleme doğru olsa bile iki bas çakışınca ses bulanıklaşır.

Pratik egzersizleri

1. Aynı parça, iki deck: Aynı parçayı iki deck'e yükle, birini biraz yavaşlat ve kulakla geri eşle. Kick'ler tamamen aynı olduğu için kaymayı duymak en kolay bu şekilde olur.
2. Ekransız 10 dakika: Ekranı kapat ya da dalga formlarını gizle, sadece kulakla beş farklı parça eşle.
3. Zamanlı deneme: Her eşlemenin kaç saniye sürdüğünü ölç. Süre kısaldıkça kulak oturuyor demektir.

Beatmatch, Cubase DJ Academy programının 3. haftasında ekipman başında, kulakla çalışılır. Yazının devamı için DJ seti nasıl hazırlanır yazımıza geçebilirsin.